Aydın’ın temel geçim kaynakları arasında bulunan zeytinde alım fiyatları üreticileri zor durumda bırakmaya devam ederken Didim’de sofralık zeytinin alım fiyatı 80 liraya kadar geriledi. Söz konusu düşüşle beraber üreticiler ürününü maliyetinin altında satmakla zeytinini dalında bırakmak arasında kalırken konuya basın açıklamasında bulunan Didim Ziraat Odası Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Hilmi Yıldırım “Zeytin çiftçisi budamadan hasada kadar bir yıl boyunca emek verir ve hasat günü geldiğinde emeğinin karşılığını almayı bekler” dedi. Zeytinyağı fiyatlarında üretici ile market rakamları arasındaki farka dikkati çeken Yıldırım, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığına kalite sınıfı, satış dönemi ve ölçü birimi esas alınarak ambalaj, nakliye, depolama ve vergi giderleri gibi tüm aşamaların detaylı incelenerek gerekli tedbirlerin alınması konusunda çağrıda bulundu.

“Çiftçimizin Düştüğü Çaresizlik Budur”

Didim’de 1 numara sofralık zeytinin üretici alım fiyatının 80 liraya kadar gerilediğini belirten Yıldırım, “Bu fiyat, iki yıl önceki alım fiyatının bile altında. Oysa o günden bu yana işçilik, mazot ve gübre giderleri katlayarak arttı. Zeytin çiftçisi budamadan hasada kadar bir yıl boyunca emek verir, masraf eder ve hasat günü geldiğinde emeğinin karşılığını almayı bekler. Bugün ise ürününü maliyetinin altında satmakla zeytinini dalında bırakmak arasında kalıyor. Çiftçimizin içine düştüğü çaresizlik tam da budur” ifadelerini kullandı.

“Daha Düşük Alım Tekliflerine Zemin Hazırlıyor“

Haziran ayından bu yana bazı kuruluşların sezona yönelik hem sofralık hem de yağlık zeytinde sürekli gündeme getirdiği yüksek rekolte beklentisini hatırlatan Yıldırım, “Böyle bir beklenti varsa, üreticiyi koruyacak alım ve pazarlama tedbirlerinin hasattan önce hazırlanması gerekirdi. Didim Ziraat Odası olarak değerlendirmemiz, gerekli tedbirler zamanında alınmadığı için bu söylemin üreticinin pazarlık gücünü zayıflattığı ve daha düşük alım tekliflerine zemin hazırladığı yönündedir” dedi.

“Yetkilileri İncelemeye Çağırıyoruz”

Zeytinyağı fiyatlarında üretici ile marketlerde oluşan fiyat farkının incelenmesi gerektiğini vurgulayan Yıldırım, “Natürel sızma zeytinyağı için üreticiye 170 lira teklif edilirken, aynı kalite sınıfındaki zeytinyağının market rafında 500 liraya satıldığı örneklerle karşılaşıyoruz. Bu fiyat farkı üreticiden market rafına kadar hangi aşamalarda oluşuyor? Tarım ve Orman Bakanlığımızı ve Ticaret Bakanlığımızı bu farkı acilen incelemeye çağırıyoruz. Aynı kalite sınıfı, satış dönemi ve ölçü birimi esas alınarak ambalaj, nakliye, depolama ve vergi giderleri ile her aşamadaki kâr payı ayrı ayrı ortaya konulmalı. Sonuçlar kamuoyuyla paylaşılmalı ve devletimiz gerekli tedbirleri gecikmeden almalı” diye konuştu.

“Devlet Doğrudan Alıcı Olmalı”

Zeytinde hasat sürerken devletin Tarım Kredi Kooperatifleri aracılığıyla alıcı olması gerektiğini ifade eden Yıldırım, “ İspanya, piyasayı dengelemek amacıyla 2026–2027 sezonunda üretilen zeytinyağının yüzde 12’sinin yağ işletmelerince geçici olarak piyasadan çekilip depolanmasına karar verdi. Türkiye’de de üretim, stok ve talep verileriyle arz fazlası tespit edildiğinde devlet, Tarım Kredi Kooperatifleri aracılığıyla doğrudan alıcı olmalı. Kooperatifler, sofralık zeytini ve zeytinyağını üretim maliyetini ve çiftçinin emeğini karşılayan fiyatlarla satın almalı. Arz fazlası olan miktar geçici olarak depolanmalı ve piyasa koşullarına göre kademeli olarak satışa sunulmalı. Alım fiyatları, miktarları ve ödeme takvimi hasat sürerken açıklanmalı. Çiftçimiz, hasat dönemindeki sıkışıklığı fırsata çevirmek isteyen birkaç alıcının insafına bırakılmamalı” dedi.

“Alım Kararları Ve Acil Tedbirler Açıklanmalı”

Türkiye’de kişi başına düşen yıllık zeytinyağı tüketiminin yaklaşık 2 kilogram olduğuna dikkati çeken Yıldırım, “Bu düzey İspanya, Yunanistan ve İtalya gibi başlıca üretici ülkelerin çok çok gerisinde. Zeytinyağının sofralarımızda daha çok yer bulabilmesi için ailelerin bütçesine uygun fiyatlarla satışa sunulması gerekiyor. Üreticinin emeğinin karşılığını alması ve vatandaşın uygun fiyata zeytinyağına erişebilmesi için aradaki maliyetler ve kâr payları şeffaflaşmalı, Tarım Kredi’nin satış ağı dâhil doğrudan satış kanalları güçlendirilmeli. Fiyat çalışmaları yapılırken, üretim maliyetleri hesaplanırken ve çözüm yolları belirlenirken çiftçinin temsilcisi olan Ziraat Odaları karar masasında yer almalıdır. Didim Ziraat Odası olarak çağrımız, çiftçimiz ürününü dalında bırakmak zorunda kalmadan alım kararlarının ve acil tedbirlerin açıklanmasıdır” ifadelerini kullandı.